Columbus (CTZ)

Columbus is een super-alfahop: een ras met uitzonderlijk veel alfazuren, de bron van bitterheid. Volgens het Amerikaanse plantoctrooi (PP10956, verleend in 1999) ontstond het uit een kruising in 1982 in een kleine hopkwekerij bij Prosser, Washington.

Het ging om open bestuiving. Zaad van twintig tot dertig moederplanten werd samen geoogst, terwijl ongeveer evenveel mannelijke planten bloeiden. De precieze ouders zijn daardoor onbekend. Handelaren als Haas en BarthHaas gaan ervan uit dat Columbus dezelfde moederplant heeft als Nugget; BarthHaas noemt ook Brewer's Gold, maar als aanname.

Columbus wordt vaak in één adem genoemd met Tomahawk® en Zeus, samen 'CTZ'. Volgens de rassenlijst van de internationale hoptelersorganisatie IHGC zijn het drie genetisch (bijna) identieke rassen. De Amerikaanse landbouwstatistiek telt ze samen als één post.

Opvallend: in het octrooi uit de jaren negentig staat dat Columbus een mild, zacht aroma heeft, 'zonder bijzonder karakter'. Later onderzoek laat meer zien. Belgische onderzoekers schreven in 2011 dat brouwers Tomahawk, genetisch vrijwel gelijk aan Columbus, veel gebruikten voor bitterheid én een citrusachtig aroma. Het ras bleek rijk aan selinenen, methylgeranaat en geraniol, een stof met een bloemige, rozige geur. Ook bevatte het veel verschillende thiolen, waaronder 3MH en 3M4MP. Een vervolgstudie vond veel 3-sulfanyloctan-1-ol in bier met Tomahawk: een stof die kan verraden dat dit ras is gebruikt. In een studie van onderzoekers van hophandelaar Hopsteiner, met 97 rassen, viel Columbus in de middelste categorie voor thiolen.

Handelaren beschrijven de geur verschillend: 'vegetaal' en kruidig, met zoet fruit, bloemen en citrus (BarthHaas), 'aromatisch, doordringend' (Haas), of zwarte peper, licht citrus en ui (Hopsteiner, over Zeus).

Columbus is in de eerste plaats een bitterhop. Het octrooi noemt 14–16% alfazuren, BarthHaas geeft voor recente oogsten 13,9–17,5% en de Belgische onderzoekers 14–18%. BarthHaas noemt het ook een 'dual purpose'-hop die laat in de ketel of bij droog hoppen werkt, in Amerikaanse ales, IPA's, imperial red ales en lagers.

Een nadeel is de houdbaarheid van de hop zelf. Volgens het octrooi verloor Columbus in zes maanden bij kamertemperatuur 60–80% van zijn alfazuren, tegen 35–45% bij Chinook. Haas noemde de houdbaarheid in 2014 'zeer slecht' en schreef dat CTZ daardoor, en door gevoeligheid voor meeldauw, terrein verloor.

Zeus is volgens Hopsteiner een super-alfaras uit het eigen kweekprogramma in de Yakima Valley.

Op het octrooi van Columbus staan drie uitvinders: Gregory K. Lewis, Charles E. Zimmermann en Henry Hazenberg. Het werd toegewezen aan HUSA-CEZ LLC; de aanvraag liep sinds 1993. Het octrooi vergelijkt de opbrengst met cijfers van HopUnion uit 1992: Columbus gaf 3.290 pond per acre, tegen 2.216 bij Chinook.

Waarom één hop onder drie namen wordt verkocht, is in openbare documenten niet goed te volgen. In 2022 nam de IHGC 'CTZ' op als officieel synoniem, op voorstel van de Hop Growers of America.

Volgens de Amerikaanse landbouwstatistiek oogstte de VS in 2025 ruim 6.000 ton CTZ: ruim 16 procent van de totale Amerikaanse oogst en meer dan van enige andere hopsoort in die statistiek. Citra stond wel op meer grond: ongeveer 3.070 tegen 1.980 hectare.

Een goed uitgangspunt: een IPA of pale ale waarin CTZ voor de bitterheid zorgt. Let op een stevige bitterheid, met daarachter kruidige, citrusachtige of groene tonen. Kom je CTZ tegen als laat toegevoegde hop of bij droog hoppen, ruik dan of je de citrus terugvindt die onderzoekers beschreven.

Hopgeur is kwetsbaar. Drink hoppige bieren daarom vers en bewaar ze koel.