Motueka

Motueka™ is volgens NZ Hops ontwikkeld door het Nieuw-Zeelandse onderzoeksinstituut Plant & Food Research, dat op 1 juli 2025 is opgegaan in het Bioeconomy Science Institute. Volgens NZ Hops ontstond hij door een Nieuw-Zeelandse kweekselectie te kruisen met Saaz (de kweker schrijft Saazer), in het kweekprogramma 'Hops with a Difference'. Volgens het rassenblad heeft het ras Europese (Saaz) en Noord-Amerikaanse voorouders. Het kweeknummer is 87-14-20.

Motueka is triploïd: het heeft drie sets chromosomen in plaats van twee en zet daardoor weinig zaad. Onderzoekers van Plant & Food Research bevestigden dat met een meting. Het ras kwam in 1996 op de markt onder de naam B-Saaz en heet sinds 2007 Motueka. Motueka is ook een plaats; volgens onderzoekers van Plant & Food Research ligt die in de belangrijkste hopregio van Nieuw-Zeeland.

NZ Hops omschrijft Motueka als fris en limoenachtig: vers gekneusde citrus, 'als in een mojito', met citroenschil en tropisch fruit. In de olie overheerst myrceen, volgens het rassenblad 60–69%. In de oogst van 2026 bevatte de olie 0,69–1,17% linalool, een stof met een bloemige geur.

Onafhankelijk onderzoek naar de geurstoffen van Motueka is schaars. Wel gebruikten onderzoekers van de Universiteit van Otago hem in 2023 om te zien wat gist met hoparoma doet. Ze brouwden één wort, laat gehopt met Motueka (5 gram per liter), en vergistten die met twaalf verschillende giststammen. De bieren verschilden duidelijk. Met de lagergist W-34/70 vond het panel het bier 'hoppig', en daarin zaten veel nerol, geraniol en citronellol. Andere stammen gaven juist zwavelige, kruidige of esterachtige bieren. Dezelfde hop kan dus anders uitpakken met een andere gist. De onderzoekers wijzen erop dat gist hopstoffen kan omzetten (biotransformatie), zoals geraniol in citronellol. Daarnaast maakt gist eigen geurstoffen: de kruidige bieren hadden het meeste 4-vinylguaiacol, dat gist maakt uit een stof uit de mout.

Volgens de BJCP doet de geur van Nieuw-Zeelandse hop in een pils vaak denken aan sauvignon blanc uit Nieuw-Zeeland: tropisch fruit, gras, meloen en limoen.

Volgens de kweker is Motueka veelzijdig: van de eerste gift in de kookketel tot laat in het proces, en op zijn best in meerdere giften met alleen deze hop. Hij zou passen van saison tot pils en van lichte lagers tot zware ales, en de zoetheid van speciaalmout in balans brengen. De BJCP noemt Motueka, naast Riwaka en Nelson Sauvin, als voorbeeld van Nieuw-Zeelandse hop voor de Nieuw-Zeelandse pils.

Vormen: - hele bellen en pellets, gewoon of biologisch; - Cryo Hops®: pellets van geconcentreerde lupuline, via Yakima Chief Hops.

Verwante hop: Riwaka komt uit hetzelfde kweekprogramma en heeft ook Saaz in de stamboom. Saaz zelf ruikt heel anders; zie de fabel hieronder.

Volgens het rassenblad werd Motueka in 1987 gekruist, in 1989 als zaailing geselecteerd, tussen 1991 en 1995 beproefd en in 1996 uitgebracht als B-Saaz. In 2007 kreeg hij zijn huidige naam. NZ Hops steunt sinds de jaren vijftig een kweekprogramma, en Nieuw-Zeeland teelde volgens NZ Hops in 1972 als eerste land commercieel triploïde hop, omdat brouwers zaadloze hop wilden. In 2026 was Motueka bij NZ Hops het op twee na grootste geoogste ras, na Nectaron en Nelson Sauvin.

Een goed uitgangspunt: een pils of saison met Motueka. Ruik naar limoen en citroenschil, en kijk of je ook iets van tropisch fruit vindt. Vergelijk hem dan eens met een Tsjechische pils: daar geeft de traditionele Tsjechische hop volgens de BJCP een subtiel karakter: licht bloemig, kruidig of naar tuinkruiden. Zo merk je hoe ver Motueka van zijn Saaz-ouder af staat.